Seo na rudaí nár éirigh leo éalú ó m'fhillteán dréachtaí, agus cúpla rud fánach eile le cois...

Eoin P. Ó Murchú ag caint i gceanncheathrú Twitter faoi na meáin shóisialta agus an Ghaeilge.

Wednesday, 11 November 2026

Ceisteanna coitianta faoin Hiphap Gaelach amárach!

 Tusa: Cén fáth gur chóir dom dul?

Tá oíche lasta romhainn!


An chéad ghig ag LIMONEAD in Éirinn. Rapálann sí i nGaeilge na hAlban.


CAILÍN LOFA - caol díreach ó Nua-Eabhrach.

Tá na t-léinte CAILÍN feicthe agat.

Bí linn don dánacht, dalbacht agus dea-vaidhbeanna. 

 

An Hip-Hap Gaelach Tickets, Thursday, November 12 • 7:30 PM - 11 PM |  Eventbrite 


Tusa: An bhfuil tú cinnte gur chóir dom dul?


Blue Niall - tá a chuid méimeanna feicthe agat, éist anois lena chuid liricí!


Tusa: Dhera sílim gurbh fhearr liom féachaint ar Aperitif sa bhaile?


Bhuel an gcreidfeá go mbeidh Cúán de Búrca ar an láthair le hHH.

Seans go socróidh sé coinne duit.

Nárbh fhearr é sin ná suí sa bhaile ag caoineadh uisce do chinn leat féin?


Tusa: Ach níl aithne agam ar éinne eile a bheidh ag dul?


Beidh fáilte romhat fós! Labhróidh mise leat ar feadh 30 soicind ar a laghad.


Tusa: Tá eagla orm nach mbeidh iompar poiblí ann?


Tá an stailc ar ceal! Comhghairdeas leis na hoibrithe.

Beidh an luas, busanna, traenacha ag dul isteach sa chathair fós

Seans gur gá siúl beagán leis an Soundhouse a bhaint amach,

tabhair go leor ama duit féin.


Tusa: An Soundhouse? Cá bhfuil sé sin?


Cé Eidin - Ar na céanna, achar beag gairid ó Shráid Uí Chonaill


Tusa: Cén uair a thosóidh sé?


Doirse óna 730 Seó óna 8pm.

Tá clár lán againn mar sin beimid ag tosú ar an bpointe boise.


Tusa: Dhera nílim cinnte go dtaitneoidh hiphap liom?

 

Beidh beagán filíochta ann freisin. Fan go bhfeice sibh a bhfuil ag

Padaí de Cléir dúinn! Cuirfidh Ciara Ní É cló nua ar fad uirthi féin.

Táimid ar tinneall le héisteacht le Mory, duine de na chéad Ghaelrapálaithe.

Bí réidh do línte líofa uirbeacha James Shannon


>10 dticéad fágtha!


(Ticéid mac léinn iad ach tá cead ag éinne iad a cheannach anois)

 

 

Blúiríní léirmheasa Drámaíochta

Minimal Human Contact (le Moglaí Bap, Naoise Ó Cairealláin)

Aisteoireacht iontach ó Sheán T. Ó Meallaigh, scríbhneoireacht chraicneach a léiríonn arís eile gur meán cumarsáide agus ealaíne lándlisteanach í Gaeilge Bhéal Feirste. Seit mealltach, fuinneamh buile, príomhcharachtar mealltach agus gránna in éineacht. Seomra mór Smock Alley lán go doras gach oíche arís eile.

Fortheidil - b'fhearr i bhfad iad ná aistriúchán comhuaineach a bheith á ndéanamh i gcluasáin.


A Misanthrope le Molière

Ba dhóigh leat i dtosach gur tróp gan chúis na dúblóga rímeacha a bheith ann ach chuir siad leis an ngreann. Comhlacht teic, saol grá agus leathair, gné idirghníomhach fíormhaith inar bhain an lucht féachana úsáid as ár bhfóin póca a thaitin go mór liom.

Bhí an amharclann millteach te - rud a tharla in Amharclann na Mainistreach le déanaí i gcás The Cave le Kevin Barry. Tá an t-athrú aeraide ann, agus ba bheag cabhair na gaothráin fhuartaithe féin.

Athleagan seachas aistriúchán atá ann, ar ndóigh.

THE PILLOWMAN le Martin McDonagh

Dráma fíordhorcha ar fad. Réimeas ollsmachtach, leanbh ar strae agus marfóir sa timpeall. Deartháir, mí-úsáid.

Roinnt de na haisteoirí beagán níos laige ná an chuid eile. Cumhacht na scéalaíochta, cúram agus sprioc an scríbhneora.

Bhí cúpla deoch agam roimh réidh - drochsmaoineamh, ní éasca plota a leanúint agus an t-ól istigh.

Féile Imill Dhún Éideann (Seóanna iomadúla)

Chonaic mé 14 seó i 30 uair an chloig ag féile Imill Dhún Éideann. Tá dearmad déanta agam ar a leath cheana féin!


Wednesday, 26 November 2025

Cluichí Squid - Leagan Gaeilge a bhí ag Na Gaeil Óga

Sórtáil na Sliotair

Sprioc an chluiche Sórtáil na Sliotair ná na liathróidí daite go léir a aistriú isteach i mbosca faoi leith sula ndéanfaidh an duine eile é. Ach tá dúshlán ar leith ann... ní cheadaítear d'imreoirí ach lámh amháin a úsáid chun na liathróidí a aistriú. Caithfidh an lámh eile fanacht taobh thiar dá ndroim nó ina bpóca! Caithfidh imreoirí súil a choinneáil ar a gcéile comhraic freisin chun a chinntiú nach bhfuil siadsan níos tapúla ná iad féin. Is rás é – cé a shórtáilfidh na sliotair ar dtús!

 

Rásaí Craiceáilte

Sa chluiche seo, caitheann imreoirí fearas ar a gcloigeann a bhfuil liathróid ceangailte leis. Is gá dóibh rásaíocht a dhéanamh in aghaidh a chéile chun na scidilí a leagan. An sprioc: a bheith ar an gcéad duine chun na scidilí go léir a leagan. Tá riail chinnte amháin ann – níl cead agat cur isteach ar an bhfearas ar do chloigeann le do lámha. Caithfidh tú rásaíocht a dhéanamh in aghaidh an duine eile agus na scidilí go léir a leagan trí ghluaiseachtaí do chloiginn amháin. Éasca péasca? Fan go bhfeicfidh tú!

 

Túr an Teannais

Tá sprioc amháin ag iomaitheoirí sa chluiche Túr an Teannais: an túr is airde a thógáil le bloic adhmaid – taobh istigh den teorainn ama! De réir mar a éiríonn na bloic níos airde, méadóidh an teannas! D’fhéadfadh aon chinneadh mícheart sa tógáil tubaiste a chruthú! Tá 45 soicind ag na hiomaitheoirí chun a dtúr a thógáil, agus caithfidh sé fanacht ina sheasamh go ceann 15 soicind ina dhiaidh sin arís, nó ní ghlacfar leis an iarracht sin!

 

Búm na mBalún!

Seo cluiche lán le straitéis, luas, agus beagán craiceáilteachta! Caithfidh imreoirí an trealamh a chuirtear ar fáil a úsáid agus rás a dhéanamh chun a mbalúin féin a líonadh sula líonfar balúin na n-iomaitheoirí eile. An bhfuil sé éasca? Níl, ar ndóigh! Gheobhaidh imreoirí amach go gasta gur fíor-thástáil ar chothromaíocht agus seasmhacht é an cluiche seo: Níl sé éasca na balúin a líonadh! Teastaíonn meascán de straitéis agus deaslámhacht chun buachan!

 

Solas Dearg / Solas Glas

Tá cruinneas agus luas ag teastáil sa chluiche seo - an bhfuil tú sciliúil go leor? Rás ard-fhuinnimh atá ann. Tá an sprioc simplí ach thar a bheith spraíúil: pléasc an oiread balún agus is féidir trí sheasamh orthu fad atá an solas glas ar siúl, ach SULA lastar an solas dearg. Má phléascann tú balún agus an solas dearg lasta, cuirfear as an áireamh thú!

 

Ciúb an Airgid

Fáilte go dtí Ciúb an Airgid… sa chluiche seo beidh an bheirt iomaitheoirí a bheidh fágtha sa deireadh ag dul isteach i gciúb ina mbeidh guairneán gaoithe – agus é lán d’airgead tirim ag eitilt ina dtimpeall! Tá an misean soiléir: beir greim ar an oiread airgid agus is féidir laistigh den teorainn ama. Ach fan go fóill, tá deacracht bhreise ann... tá luach difriúil leis na dathanna difriúla atá ar na nótaí. Déanfar an tsuim airgid a bhaileoidh gach iomaitheoir a chomhaireamh, agus rachaidh an duais chuig an imreoir a mbeidh an tsuim is airde acu. Cé a gheobhaidh an t-airgead mór agus a rachaidh abhaile agus na pócaí lán?

Sunday, 12 October 2025

The Boy - Dhá dhráma Amharclann na Mainistreach

Bhí The Boy féin níos fearr ná an dara ceann. Is mó a thaitníonn stuif nua-aimseartha Marina Carr liom le fírinne. Suimiúil mar eispéireas, ach thar a bheith fada. Éasca bogadh thart go suíocháin dheasa san amharclann toisc nach raibh teach lán ann. Seanscéal agus go leor den mheirg bainte de ach tuilleadh Wd4 de dhíth...


Friday, 3 October 2025

Manchán Magan ar shlí na fírinne

Brón ar an mbás. Duine fíorshuimiúil. Bhí roinnt comhráite iontacha agam leis in imeacht na mblianta (agus bhí sé breá sásta léirmheas dem chuid nach raibh moltach ar fad a phlé) Bhí a chuid drámaí/seónna/ceardlanna an-spreagúil ar fad agus thug sé ár ndúshlán ar bhealach an-ghlic le No Béarla, cé nár thuigeas i gceart ag an am é.

Chuir sé saothair dhúshlánacha dhátheangacha ar ardán san fhéile imill drámaíochta i BÁC, leithéidí Broken Croí/Heart Briste agus Bás Tongue a spraoi le teanga agus cumas an lucht éisteachta inti. Threabh sé gort nach raibh mórán eile ann agus thug faoi go nua-nósach dána.

Braithim féin eilimintí de Gaeilge Tamagotchi agus Arán agus Im is eile ag borradh aníos i nithe éagsúla a chruthaím. An bhéim aige arís is arís eile ar fhocail is iad a choinneáil beo nó a athbheochan, nithe a deineadh in Éirinn a bheith páirteach (idir éadaí agus seit), gné shearmanasach agus eile.

Suaimhneas síoraí dó. 


Broadcaster and scríbhneoir Manchán Magan dies aged 55

Tuesday, 9 September 2025

The Weir / An Chora

Tá léiriú seo The Weir an-mhaith ar fad ainneoin suíocháin uachtar an Olympia a bheith thart ar 2km ón ardán. Bí ag caint ar 'Radharc Teoranta' mar a míníodh ar an suíomh ach bheifeá ag súil le caighdeán níos fearr ar €80+!

Script den scoth, Gleeson ina mháistir. Seit gan locht. Scéalta taibhsí a chuir drithlíní faitís lem mhuineál arís eile. Chreideas na scéalta cé gur thuigeas nach raibh fírinne ar bith iontu. Bhí léiriú Finbar beagán thar fóir b'fhéidir, nó an é gur fearr le lucht an Olympia deis gháire?

Deacair a chur i gcomparáid le léiriú na Mainistreach, go háirithe agus gan é chomh pearsanta céanna. Bhraith sé speisialta Gleeson agus Seán McGinley a fheiceáil ann. Conor McPherson féin a stiúraigh.


Tá leagan Gaeilge den dráma ann, An Chora atá air. Léirigh Aisteoirí Bulfin é. Tá an script agam má theastaíonn sé ó éinne.

Thursday, 3 July 2025

An Clò Mòr: Deireadh an bhóthair!

Fuair mé páirt i gclár teilifíse drámaíochta, An Clò Mòr (2023), agus craoladh an dara sraith ar BBC Alba ag tús na bliana 2024. Thaifead mé roinnt físeán faoin bpróiseas ar fad, leanaigí m'aistear thíos.

 
Rinne mé VLAG faoi mo thaithí ar An Clò Mòr dráma i nGaeilge na hAlban ar BBC Alba. Chaith mé 5 seachtaine go leith i nGaeltacht na hAlban ar Leódhas ⁊ na Hearadh Sa vlag tá meascán den taithí a bhí agam ar seit, mé ag cur eolas ar na hoileáin, mo thuras teanga ⁊ eile.
 
Mionsamhlacha áille ar Youtube!

Tá an vlag iomlán ag an nasc seo. Vlag ar mo Youtube Léargas ar conas mar a d'éirigh liom ar sheit an chláir teilifíse An Clò Mòr (BBC Alba) agus an aithne a chuir mé ar na hoileáin ⁊ ar theanga eile nan Gàidheal. (⁊ féach ar na mionsamhlacha áille a rinne mé - youtúbáladóir den scoth mé anois.) Laidhc agus subscraidhb a chairde!)