Seo na rudaí nár éirigh leo éalú ó m'fhillteán dréachtaí, agus cúpla rud fánach eile le cois...

Eoin P. Ó Murchú ag caint i gceanncheathrú Twitter faoi na meáin shóisialta agus an Ghaeilge.
Showing posts with label gaeilge. Show all posts
Showing posts with label gaeilge. Show all posts

Saturday, 2 September 2017

‘How the Irish Invented Slang’ by Daniel Cassidy

‘How the Irish Invented Slang’ by Daniel Cassidy is jam-packed with false etymologies that suggest Irish heavily influenced American slang. His lies has been spread far and wide despite the fact that Cassidy didn’t speak Irish or even have any relevant qualification. Thanks to https://cassidyslangscam.wordpress.com/ for looking into the actual origins of these words. This is a selection of words that was circulated recently.

  • Slum, according to Cassidy, comes from Irish ’s lom e, meaning ‘it’s bleak,’. Slum is first found in England, and meant a cheap room, so it’s probably from slumber. There is no evidence that the phrase ‘‘s lom é’ exists, and ‘lom’ (which essentially means naked, bare or bleak) is hardly an appropriate term for a slum, most of which are anything but empty.
  • Cop doesn’t come from Irish ceap, which means (according to Cassidy, protector). Here are the meanings according to Ó Dónaill, before Cassidy cherry-picked the one he wanted: stock, base; block; (shoemaker’s) last; nave; compact body; chief, protector; bed, plot. Cop actually comes from an English verb cop (of French origin) meaning to catch, as in cop on.
  • Racket, according to Cassidy, comes from the Irish reacaireacht meaning to sell (and what does extortion or theft have to do with selling?) In reality, the word for a commotion or loud noise came first, a version of dialect rattick. Because many scams and thefts involved using diversionary tactics of someone making a loud noise or throwing a fire-cracker, it became attached to scams.
  • You dig supposedly comes from Duigeann tú, Irish for ‘Do you understand?’ In reality, it’s spelled (An) dtuigeann tú? This is not proven and quite unlikely, though it is possible and was first discussed in an article in 1981.
  • Cassidy claims that scam comes from ‘s cam é’, meaning trick or deception. There is no such word or phrase. It is a slightly odd (made-up) phrase meaning ‘it is crooked’. Scam probably comes from escamotear, a Spanish word meaning to scam.
  • Scram probably comes from scramble. Irish ‘scaraim’ doesn’t mean ‘I get away’. It means I separate.
  • Uncle is probably from ‘uncle’. Anacal is an obscure Irish word for protection or quarter. The usual word for mercy (at least in games) would be méaram or trócaire.
  • Buddy is almost certainly a childish corruption of brother. If it was from Irish bodach, why wouldn’t it be ‘wuddy’, as this would nearly always be in the vocative – a bhodaigh!
  • Geezer is from guiser, an old word for a strange-looking person (originally disguiser). Gaosmhar is not a noun meaning wise person. It’s an adjective meaning wise.
  • Dude is an American term for a fop. It probably comes from the song Yankee-Doodle Dandy, where Doodle is associated with dandyism. There is an obscure word ‘dúid’ meaning many things including a shy and mopish person but this is probably just coincidental.
  • Gimmick probably comes from gimcrack. It isn’t from Irish ‘camag’ because ‘camag’ is Scottish Gaelic and it’s the equivalent of Irish camóg, as in camogie.
  • Loingseoir doesn’t mean a maritime worker. It means a pilot or sailor. The longshoremen aren’t sailors, they’re dockers, and longshoreman comes from the along shore men, as in the 1966 history of the International Longshoremen’s Association, ‘Men Along the Shore’.

A sad fact about this is that there are in fact many words that come from Irish. The following list is well-attested.

Slogan = sluaghairm = battle-cry by Gaelic clans = Scottish Gaelic/Irish
Hooligan = from the name Ó hUallacháin = Hooligan or Hoolihan
Tory = tóraidhe = Irish bandit > disparaging nickname > Tory
Leprechaun = leipreachán/lúchorpán = lú (small) corp (body)/(Latin Lupercus  has also been suggested)
Hubbub (Originally ‘an Irish hubbub’) = ababú/ababúna
Puck (ice hockey puck) = poc = a stroke or shot at ball
Trousers = triubhas/triús = from Irish/Scottish Gaelic
Slew = sluagh/slua = crowd, multitude
Gob = gob (literally beak) mouth
Bog = bogach = marsh/peatland
Puss = pus = face/mouth
Sources: OED | etymonline.com | quod.lib.umich.edu





Wednesday, 2 December 2015

Peter Gallo: Dánlann Dhughláis de hÍde, Baile Atha Cliath, 08 Deireadh Fómhair- 03 Nollaig 2014

Is maith an t-ionad Dánlann de hÍde, díseart beag ciúnais scread luchóige ó ghleo

Shráid Thobar Phádraig. Seomra mór, uaimh chliniciúil a bhfuil urlár suimint is ballaí

bána faoi ailtireacht gan rómhaise.

Taispeántas mílítheach é seo ón oibrí sóisialta síciatrach as Vermont. Dathanna donna

is faon, ábhar garbh miotalach, ábhar aimsithe is bruscar, canbhás stápláilte,

peintéireachtaí doiléire, focalbhunaithe. Íostachas a scaiptear fíorchorruair do ghreann

nó do chleas beag. Péinteáil neamhcháiréiseach agus is té na súl grinn a bhainfidh

adhmad as cuid mhór den taispeántas.

Taispeántas pearsanta é seo a bhfuil an dorchadas ina orlaí tríd. Tá mothú stoite agus

buairt le sonrú ar fud an bhaill. An tsnaidhm a bhfuil téad, paipéar donn agus

leathanaigh eolais an druga frithdhúlagair prozac ceangailte istigh ann. Dol an

chrochta a thugann sé le fios. An píosa 'Thanatos' duairc ach gan aon rófhorbairt ar an

duairceas.

Anseo is ansiúd tá raiteas polaitiúil. Imlíne de mhadra cáiliúil éigin cartúin nach féidir

linn a thabhairt chun cuimhne go díreach, éadach greamaithe le stáplaí, ainm ina lár

istigh; intifada. An de fhonn baint siar as daoine seo? Ráiteas ar an gcodarsnacht idir

an rud gleoite agus an rud fuilteach, ach céard é?

An chuid is fearr go minic ná na focail féin, an t-imeartas a théann leo, 'art'. Níl

fíneáltacht ag baint leis an taispeántas áfach, ní mian leis sásamh a chur ar fáil. Tá

boirbe agus gontacht aeistéitiúil ag roinnt leis.

'Je Me Souviens' ola ar chúdach leabhair aimsithe, na focail droim ar ais, spásáil is cló

ríaisteach, beagnach doléite i ngeall air. Tá 'Friendship & Modernism' cumasach,

friendship na lámhscribhneoireachta thuas agus modernism le réaduchtachas nua-

aimseartha.

Píosa brea cumasach is ea 'heart attack', croí teasctha, leathchruinneas anatamaíochta,

agus crágáil péinteála, é ceangailte le dhá cheallra, a thabharfaidh turraing dó. Uaine

sa chúlra ar phíosa miotail rocaigh.

Ach píosaí eile, ní chuireann leis. Maide leadóg boird le péint dhubh is leathiarracht ar

chruth éigin air. Céard is ciall leis? An cuma? Is eagal liom nach bhfreagraíonn an

taispeántas ceachtar den dá cheist. An chuid is measa de athdhearbhaíonn sé tuairim

an tslua gur teach fuar an ealaín nua-aimseartha don duine gan cara sa chúirt. Iarrann

an taispeántas an-fhoighne go deo, an dtabharfadh sé pobal leis?

An chuid is fearr fágfaidh sé daoine ag ceistiú an tsaoil níos mó agus an bealach a

bhfuil sé líonta le buairteanna agus ceisteanna leathfholaithe. Ar an iomlán, faraor,

teipeann ar shaothar Gallo an gailearaí féin a líonadh.

Sunday, 28 December 2014

Interference - Gold aistrithe go Gaeilge

Ór
 Agus is grá liom í
ní mhalartóinn í ar ór
táim a’ siúl ar ghaetha gealaí
rugadh mé le geal-spúnóigín
is mé féin a bheidh ann, is beidh mé saor ann
táim a’ siúl ar gaetha gealaí

is féachaint ‘mach thar farraigí

is má dhúntar doras
tógtar bóthar abhaile dúinn
agus tóg na cuirtíní síos
do sholas atá mar ór


agus caithfidh gur tú, tú
is déan mar dhéanann tú
‘tú siúl ar ghaetha gealaí
is féachaint ‘mach thar farraigí
dá mba chré do chneas
An fada, meas tú, roimh thosú ag tochailt

agus dá mba ór do shaol
an fada, meas tú, go mbeifeá ag streachailt

agus is grá liom í
ní mhalartóinn í ar ór

And I love her so
I wouldn't trade her for gold
I'm walking on moonbeams
I was born with a silver spoon

Hell, I'm gone on be me
I'm gonna be free
I'm walking on moonbeams
And staring out to sea

And if a door be closed
Then a row of homes start building
And tear your curtains down
For sunlight is like gold

Hey, you better be you
And do what you can do
When you're walking on moonbeams
And staring out to sea

'Cause if your skin was soil
How long do you think before they'd start digging?
And if your life was gold
How long do you think you'd stay living?
Hey, hey

And I love her so
I wouldn't trade her for gold

Saturday, 14 December 2013

Croithigí Daoibh an Deannach - aistriúchán ar 'Shake the Dust' le hAnis Mojgani

Croithigí Daoibh an Deannach



Sárdhán ar fad ar fad é seo, is é tiontaithe go Gaeilge agam, chuile sheans gur chaill mé roinnt mhaith de ach 
rinne mé mo dhícheall leis!


le hAnis Mojgani

An ceann seo díreach, seo ceann do na cailíní ramhra
seo ceann do na deartháireacha óga,
seo do mheatacháin an chlóis scoile
is do mhaistíní na hóige a chráigh iad
do iarbhanríon an debs, agus do lucht cispheile na gciseán
is do lucht ite cereals oíche is don seandream fáilteoirí doras tosaigh Walmart a oibreoidh choíche
croithigí daoibh an deannach

seo do na binsí agus do na daoine in airde orthu
do na tiománaithe bus a thiomáineann thar mhilliún iomainn bhriste
do na fir a chromann ar thrí phost díreach le go seasfaidh a bpaistí
do na scoláirí oíche agus rothaithe an mheán-oíche a thugann faoi eililt
croithigí daoibh an deannach

Seo dóibh siúd atá dhá bhliain d'aois is nach dtuigtear mar go labhraíonn siad idir Ghaeilge agus bhriathar Dé
croithigí daoibh an deannach

seo do bhuachaillí na ndeirfiúracha fíor fíorálainn
croithigí daoibh an deannach

do chailíní na ndeartháireacha atá ag dul le ceangal
do dhaoine cúthaileacha an chúinne sa rang corpoideachais agus iad siúd deich mbliana d'aois a bhfuil scáth orthu roimh cheathanna poiblí
do ghasúr síordhéanach an ranga mar go ndearmadaíonn sé cód a chealtáin
don chailín sin ar grá léi duine eile
croithigí daoibh an deannach

seo do na fir chrua a shantaíonn grá ach a thuigeann nach dtiocfaidh
dóibh sin a ndéantar dearmad orthu, an dream nach seasann leasuithe an fód dóibh
dóibh siúd a ndeirtear leo labhairt díreach nuair a labhraítear leo, is ansin ní labhraíonn éinne leo riamh. Labhair gach uile uair a seasann tú, le nach ndearmadóir tú féin.
Ná lig do nóiméad sleamhnú thart nach gcuireann i gcuimhne duit go mbuaileann do chroíse 100,000 uair sa lá agus go bhfuil do dhóthain galún fola ann le haigéan a dhéanamh asat

Ná bí socair go socródh na tuillte seo is go mbaileodh an deannach seo i do chuid féitheacha
Seo don phéidifilach aontumha a choinníonn air ag streachailt
Seo do na múinteoirí filíochta agus na daoine a théann ar saoire leo féin
Do na braonta allais ó liopaí Mick Jagger lasta agus don sciorta ar chromáin chasta Tina Turner ghasta, do na flaithis bheaga is chráite a bhfuil Tina tar éis taisteal tríothu
Seo do dhream na tuirse, lucht céapars, teaghlaigh na mbeidh riamh mar na Cleavers, le dinnéaracha dea-dhéanta agus mic amhail Wally is an Beaver.

Seo do lucht an bhiogóideachais
lucht an ghnéasachais
seo do na marfóirí
Seo do chait theach mór an phríosúin ag iompú ina slánaitheoirí agus don chaoi a dtagann earrach i ndiaidh an uile gheimhreadh
Duitse é seo.
Duitse é seo.

Déan cinnte go bhfuil tú bailithe leat faoin am go bhfilleann an t-iascaire
Mar, díreach ar nós an lae, freastalaím an dá thrá, agus chuile uair a scríobhaim, chuile uair a osclaím mo shúile duit gearraim uaim píosaí díom féin díreach le bronnadh ort.
Croith díot an deannach mar sin agus tabhair liom tú nuair a dhéanann, mar níor domsa riamh é seo.
An uile rud siar is aniar, soir is anoir, soir duitse é
Mar sin beir greim ar an gcruinne seo as a phionnaí éadaigh agus croith amach é arís is arís eile is léim ar barr, agus tóg ar spionn é agus nuair a léimeann tú de arís croith arís é mar is leatsa seo.

Déan cinnte gur fiú mo chuid focal, cinntigh nach díreach dán eile a scríobhaim é seo, nach díreach oíche eile a shuíonn go trom lastuas dínn uile. Siúil isteach ann, is sú isteach é, lig dó tuairteáil isteach trí hallaí do chuid lámh, ar nós na milliún bliain de na milliúin filí, ag cúrsaíl 'nós fola, 'pumpáil is ag cáibleáil, ag múnlú na beatha duit, ar chroith díot an deannaigh duit.

Mar sin nuair a bhuaileann an chruinne cnag ar do dhoras tosaigh, beir greim dhaingean ar an mbascrann agus oscail leat, ag rith amach ina lámha leathana fáilteacha sínte le do chuid lámh os do chomhair amach, barra do chuid méar ar crith, chuile sheans.

Friday, 26 July 2013

'World Without You' le Hudson Taylor aistrithe go Gaeilge - Domhan Gan Tú

Ar saoire dom a bhíos ach roinnt ama le meilt agam mar sin d'aistrigh mé seo.

World Without You le Hudson Taylor

Domhan Gan Tú

ní thuigeann tú an rud atá caillte agat
is mé féin ag fanacht thart le do ghlaoch
ní thuigeann tú an rud atá caillte agat
is tuigeann tú anois nach púca me
ba bhreá liom saíocht an fortune cookie anois
b'fhearr dom i bhfad é
ach tá solas seo na hoíche ar siúl a'm
le bealach abhaile a léiriú duit

dtuigeann tú conas a mhothaíonn sé titim chugtasa
dtuigeann tú conas a mhothaíonn mo ghrá duit
blaisim gach uile dheor a shilis dom go dtí seo
ná dearúd cé thú féin, 'tú-atá-ann

domhan gan tú, céard a dhéanfainn, céard a dhéanfainn gan bheith leat?

Ar fhreastail tú ar rang, rang le do chairde a roghnú?
tuigim féin cá bhfuil tú is ní grá aon lae ar ngrá
dúirt tú go raibh agam a raibh uaim is ag deireadh na dála, d'fhág tú mé
ní duine mé a thuilleadh, gan tú níl ann ach fulaingt fút(sa)